Semakin Berusia, Semakin Membesar: Fahami Fungsi Kelenjar Prostat dan BPH

Kenali apa itu prostat

Kelenjar prostat adalah sebuah kelenjar yang kecil. Ia terletak betul-betul di bawah pundi kencing. Ia mengelilingi bahagian atas salur kencing, iaitu tiub yang membawa air kencing keluar dari badan.

Prostat adalah sebahagian daripada tubuh lelaki. Ia berfungsi membantu menghasilkan air mani. Hanya lelaki yang memilikinya.

Ketika dilahirkan, saiznya cuma sebesar kacang pis. Apabila lelaki menginjak dewasa, ia membesar kira-kira sebesar kacang walnut. Namun, bermula dari usia 40 tahun, prostat kebanyakan lelaki akan mula membesar dari tahun ke tahun.

Apa itu BPH

BPH bermaksud pembesaran prostat jinak (BPH), iaitu pertumbuhan yang tidak berunsur kanser pada prostat. Perkataan "jinak" bermaksud ia bukan kanser. "Hiperplasia" pula bermaksud pertambahan sel.

BPH bukanlah sejenis jangkitan. Ia juga tidak berjangkit melalui hubungan seksual. Ia sama sekali tidak berpunca daripada apa-apa yang pernah atau tidak pernah dilakukan oleh seseorang lelaki pada usia mudanya.

Sebaliknya, BPH adalah sebahagian daripada proses penuaan. Prostat membesar secara perlahan-lahan. Tisu di sekeliling salur kencing boleh menebal, menyebabkan tiub tersebut menjadi semakin sempit lama-kelamaan.

Sejauh mana BPH kerap berlaku

BPH merupakan satu keadaan yang biasa berlaku dalam kalangan lelaki yang lebih berusia. Simptom berkaitan pembuangan air kencing yang dikaitkan dengan BPH menjejaskan ramai lelaki berusia lebih 60 tahun[¹]. Semakin meningkat usia sesuatu kumpulan itu, semakin ramai lelaki yang melaporkan simptom ini.

Walau bagaimanapun, bukan semua lelaki yang mempunyai prostat yang besar akan berdepan masalah. Ada yang tidak menyedari sebarang perubahan walaupun saiz prostat mereka besar. Sebaliknya, ada pula yang mula mengalami simptom yang mengganggu pada usia yang lebih awal.

Risiko anda sendiri bergantung pada faktor usia dan sejarah keluarga. Tahap kesihatan anda secara keseluruhan juga memainkan peranan. Pakar perubatan anda boleh membantu menilai situasi anda dengan lebih jelas.

Mengapa BPH menyebabkan simptom

Salur kencing melalui bahagian tengah prostat. Apabila prostat membesar, ia boleh menekan tiub ini. Akibatnya, pundi kencing terpaksa bekerja lebih keras untuk mengosongkan isinya.

Lama-kelamaan, pundi kencing itu sendiri boleh mengalami perubahan. Ototnya mungkin menjadi lebih kuat tetapi kurang fleksibel. Ia juga mungkin menjadi lebih sensitif, menyebabkan rasa terdesak untuk membuang air kencing datang secara tiba-tiba.

Gabungan perubahan inilah yang menjelaskan apa yang sering diadukan oleh pesakit. Aliran air kencing yang lemah, rasa tidak lawas, serta kerap atau tergesa-gesa ke tandas adalah corak simptom yang biasa berlaku.

Apa yang bukan BPH

BPH bukanlah kanser prostat. Kedua-duanya boleh berlaku pada lelaki yang sama, tetapi satu keadaan tidak menyebabkan keadaan yang lain. Mempunyai BPH juga tidak meningkatkan risiko anda untuk mendapat kanser prostat.

Bacaan ujian darah PSA yang tinggi boleh berpunca daripada BPH mahupun kanser. Angka PSA semata-mata tidak cukup untuk membezakan kedua-duanya.

Pakar perubatan anda akan melihat gambaran secara menyeluruh. Ini merangkumi simptom anda, hasil pemeriksaan fizikal, ujian air kencing, dan kadangkala imbasan.

Langkah seterusnya

Jika anda menyedari adanya simptom baharu berkaitan pembuangan air kencing, catatkan perkara tersebut. Alat IPSS di laman web ini boleh membantu anda mengukur tahap keseriusannya. Bawa skor anda semasa perjumpaan dengan doktor nanti.

Jika anda belum pernah berbincang mengenai kesihatan prostat dengan pakar perubatan, perbincangan awal amat membantu. Ia membolehkan anda membuat keputusan dengan tenang pada masa hadapan, sebelum keadaan mula mengganggu keselesaan hidup anda.